محمد جواد ظریف و سمت جدیدش در دولت چهاردهم

پزشکیان معاونت‌های راهبردی ریاست جمهوری را منصوب کرد.

 

به گزارش ایرنا؛ محمدجواد ظریف، وزیر خارجه در دولت‌های یازدهم و دوازدهم، از سوی مسعود پزشکیان به عنوان معاون راهبردی رئیس جمهور منصوب شد.

پیش از این رئیس‌جمهور در حکمی محمدجواد ظریف را به ریاست شورای راهبری دوره انتقال دولت چهاردهم منصوب کرده بود.

در حکم مسعود پزشکیان خطاب به محمدجواد ظریف آمد است: «به استناد اصل یکصد و بیست و چهارم قانون اساسی و با توجه به مراتب شایستگی و تجارب ارزشمند مدیریتی سوابق دانشگاهی و اجرایی به موجب این حکم جناب عالی را به سمت معاون راهبردی رئیس جمهور منصوب می نمایم.

انتظار می رود با بهره گیری  از تجربه های انباشته مدیران ارشد کشور در دهه های گذشته و توانمندی های گسترده علمی تخصصی و کاربردی نخبگان اندیشکده ها و نهادهای جامعه  مدنی تحولات کلان داخلی و بین المللی و میزان توفیق در دستیابی به اهداف قانون اساسی  سند چشم انداز و سیاست‌های کلی مصوب مقام معظم رهبری مدظله العالی» را رصد نموده، مستقیماً به اینجانب منعکس نمایید در انجام این وظیفه توجه به تعهدات انتخاباتی و ظرفیت های نظارتی مردمی ضروری است.

به منظور جلوگیری از اضافه کردن ساختار و  تشکیلات جدید و استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود شایسته است مسئولیت مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری را بر عهده گرفته و وظایف و کارویژه های این  مرکز را به تشکیلات مناسب برای معاونت راهبردی ریاست جمهوری تبدیل کنید. بدیهی است به منظور اجرای وظایف این معاونت دستگاهها و نهادهای دولتی همکاری لازم را به  عمل خواهند آورد.

 

چرا ظریف در دولت چهاردهم مسئولیت گرفت؟

اولین واکنش های ظریف نسبت به انتقادات از پذیرفتن مسئولیت در دولت پزشکیان :

محمدجواد ظریف معاون راهبردی رئیس جمهور در پاسخ به انتقاد یک کاربر در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به پذیرفتن مسئولیت در دولت چهاردهم نوشت که قرار نداشتم در این دولت مسئولیتی را قبول کنم ولی نگرانی، دلخوری و اصرار هم میهنان بزرگوار باعث شد که ناگزیر شوم آن نگاه را قدری تغییر دهم.

به گزارش ایسنا، متن پیام محمدجواد ظریف در شبکه اجتماعی ایکس به شرح زیر است:

سلام بر شما. از تذکر مشفقانه شما سپاسگزارم.

قرار نداشتم در این دولت مسئولیتی را قبول کنم.  ولی نگرانی، دلخوری و اصرار هم میهنان بزرگوار، به ویژه در فضای مجازی، در چند روز گذشته باعث شد که ناگزیر شوم آن نگاه را قدری تغییر دهم؛ ولی در حد رسمیت یافتن یک مسئولیت مشورتی که بارها گفته‌ بودم در خدمت رئیس جمهور عزیز خواهم بود.

پیشنهاد بیشتر دوستان پذیرفتن معاونت سیاسی رئیس جمهور بود اما  آن سمت از یک سو مسئولیتی اجرایی بود و از سوی دیگر باعث تداخل در وظایف و شائبه تضعیف وزارت‌خانه‌های سیاسی می‌شد که آن را به مصلحت ندانستم. 

بر این اساس، پیشنویس حکم معاونت راهبردی رئیس جمهور  با چند هدف تهیه شد و با امضای تفقدآمیز ریاست محترم جمهوری رسمیت یافت:

۱- هیچ دیوانسالاری و سازوکار جدیدی درست نشود و باری بر بودجه دولت و سفره مردم نباشد.

۲- هیچ تداخلی در کار دستگاه‌ها ایجاد نشود.

۳-هیچ دستگاهی تضعیف نشود.

۴-حلقه وصل دولت با مردم، اندیشکده‌ها و نهادهای مدنی نظارتی همچون ‎کمند باشد.

۵-با توجه به اصرار دکتر پزشکیان و تاکیدات بنده در دوران انتخابات و نیز در سه هفته ریاست بر شورای راهبری مبنی بر استفاده از فکر نو و توانمندی‌های جدید (که امیدوارم و می‌کوشم با درایت و شجاعت دکتر پزشکیان عزیز حاصلش در ترکیب هیئت دولت کام مردم را شیرین‌ کند)  از یک سو و ضرورت بهره‌گیری از تجربه انباشته مدیران با تجربه چهل سال گذشته از سوی دیگر، مسئولیت جدید بتواند جایگاهی رسمی برای این مهم ایجاد کند.

ضمن تشکر از تذکر سازنده جنابعالی،
امیدوارم در این مسیر بنده را از راهنمایی خود محروم نفرمایید.

واکنش عارف به انتصاب محمدجواد ظریف توسط پزشکیان :

محمدرضا عارف در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:

انتصاب برادران بزرگوارم جناب دکتر ظریف و جناب دکتر قائم‌پناه به سمت معاون راهبردی و معاون اجرایی رئیس‌جمهور محترم که هر دو از مدیران توانا، عالم، دردمند و صاحب نام هستند را تبریک می‌گویم. در دولت وفاق ملی با کمک این دو برادر گرانقدر، راه خدمت‌ به مردم نجیب ایران هموارتر خواهد شد.

کیهان: محمد جواد ظریف در حالی به عنوان معاون راهبردی رئیس‌جمهور منصوب شد که در چند نوبت ادعا کرده بود به دولت نمی‌رود و هیچ سمتی را در دولت به عهده نخواهد گرفت.

ظریف چه تخصص و دانشی در فهم بدیهیات مدیریت اقتصادی دارد؟

ظریف پیش از این رئیس شورای موقت موسوم به شورای راهبری دولت چهاردهم بود که پیشنهاد وزیر به پزشکیان را برعهده داشت و آخرین‌بار در میانه هفته گذشته ضمن گرفتن عکس یادگاری با برخی دیگر از اعضا اعلام کرد که کار شورا پایان یافته است. اما او این عکس را در همان جایی گرفت که قرار بود ماندگار شود و مدیریت آن را هم برعهده بگیرد: مرکز بررسی‌های ریاست‌جمهوری». البته حکمی که ظریف برای خود از آقای پزشکیان گرفته، فراتر از ریاست مرکز مذکور و به عنوان «معاون راهبردی رئیس‌جمهور» است. در حکم پزشکیان برای ظریف آمده است: «انتظار می‌رود با بهره‌گیری از تجربه‌های انباشته مدیران ارشد در دهه‌های گذشته و توانمندی‌های گسترده علمی تخصصی و کاربردی، نخبگان اندیشکده‌ها و نهادهای جامعه مدنی، تحولات کلان داخلی و بین‌المللی و میزان توفیق در دستیابی به اهداف قانون اساسی سند چشم‌انداز و سیاست‌های کلی مصوب مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) را رصد نموده، مستقیماً به اینجانب منعکس نمایید. به منظور جلوگیری از اضافه کردن ساختار و تشکیلات جدید و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود، شایسته است مسئولیت مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری را برعهده گرفته و وظایف این مرکز را به تشکیلات مناسب برای معاونت راهبردی ریاست‌جمهوری تبدیل کنید.

ظریف در پی برخی اعتراض‌ها به رویکرد ضد و نقیضش درباره تصدی سمت دولتی نوشت: از تذکر مشفقانه شما سپاسگزارم. قرار نداشتم در این دولت مسئولیتی را قبول کنم. ولی نگرانی، دلخوری و اصرار هم‌میهنان بزرگوار، به ویژه در فضای مجازی، در چند روز گذشته باعث شد که ناگزیر شوم آن نگاه را قدری تغییر دهم؛ ولی در حد رسمیت یافتن یک مسئولیت مشورتی که بارها گفته بودم در خدمت رئیس‌جمهور عزیز خواهم بود. پیشنهاد بیشتر دوستان پذیرفتن معاونت سیاسی رئیس‌جمهور بود. اما  آن سمت از یکسو مسئولیتی اجرائی بود، و از سوی دیگر باعث تداخل در وظایف و شائبه تضعیف وزارتخانه‌های سیاسی می‌شد که آن را به مصلحت ندانستم.

این ادعا بر ابهامات ماجرا می‌افزاید چه این که معاونت راهبردی تفاوت چندانی با معاونت سیاسی ندارد و اگر آن معاونت اجرائی است که هست این معاونت هم اجرائی و فراتر از ادعای «مسئولیت مشورتی» است. در حقیقت مفهوم معاونت راهبردی رئیس‌جمهور تعیین تکلیف درباره راهبرد دولت جدید و از یک منظر فراتر از معاونت سیاسی است. سؤالی که در این‌جا مطرح می‌شود این است که آقای ظریف غیر از سوءمدیریت در حوزه دیپلماسی و تحمیل خسارت‌های سنگین یک توافق نامتوازن و بی‌پشتوانه به نام برجام که موجب دو برابر شدن تحریم‌ها شد، چه تخصص و دانش دیگری مثلاً در فهم بدیهیات مدیریت اقتصادی و وزارتخانه‌های تخصصی ذی‌ربط دارد که بخواهد معاونتی به نام معاونت راهبردی را برای تعیین راهبرد دولت به عهده بگیرد؟!

بی‌صداقتی و مواضع متناقض ظریف موجب اعتراض گسترده برخی حامیان سیاسی شد، چنان که حسین دهباشى (تهیه‌کننده فیلم انتخاباتی روحانی و طراح عبارت چرخش همزمان چرخ سانتریفیوژ و اقتصاد) خطاب به ظریف نوشت: با سلام و احترام. جناب ظریفِ عزیز، باوجود آن‌همه تلاش مؤثر در انتخابات، تصاحب میزی مهم سهم شما و جناب جهرمی بود و در مقایسه با امثال آقای عارف نیز جوان‌تر و لایق‌تر هستید، ولی واقعاً نیازی نبود که در ایام انتخابات و برای تحبیب قلوب و تحصیل آرا- چون همیشه- وعده کذب دهید. در نوبتی که به گلایه، ساعاتی به «واخ» نرفتید و شایع شد که همکاران‌تان به اعتراض و همراهی استعفا داده و به کشور بازمی‌گردند، نگارنده جسارت کرد و نوشت که اینها نمایش است و ظریف حاضر است فرزندش را پیش رویش سر ببرند ولی یک‌روز از حق ماموریت سفر خارجی‌اش کم نشود. در ایام رقابت‌های اخیر نیز نوشت که دیپلماتی چنین کارکشته و با سابقه‌ای چنین روشن در پنهان‌کاری، بیهوده کت از تن درنیاورده و کف بر لب نمی‌آورد و این قدرت و سهم‌خواهی برای من از عطسه بز بی‌ارزش‌تر است و اینها، تنها در قواره علی‌(ع) است، و خر که از پل گذشت، شما دوباره سوارش شده و به درستی می‌فرمایید که حق‌تان هست و خودتان انتخاب کردید! دوستان البته بر تحقق قول‌تان شرط بستند و باختند و اکنون میزی چنان رفیع، حق‌الزحمه شما شد و چند دست چلوکباب حاصل شرط‌بندی اینجانب، نوش جان هردوی‌مان و باقی بقای‌تان.

تصدی معاونت راهبردی از سوی ظریف همچنین مورد انتقاد گسترده منتقدانی قرار گرفته که با اشاره به سوابق ظریف در آمریکا‌هراسی و القای ناتوانی نظامی ایران، التماس انتخاباتی در شورای روابط خارجی آمریکا در سال ۱۳۹۴، و اعتماد بلاوجه به شیطان بزرگ، او را فاقد اهلیت تصدی جایگاه‌های حساس می‌دانند. در عین حال گفته شده که ظریف با یقین به این که در مجلس رد خواهد شد، نامزد تصدی وزارت نشد.